Türk Şiirinde Deniz (1923-1940)

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Giresun Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yeni Türk Edebiyatı, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Fikret Uslucan

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

"Türk Şiirinde Deniz (1923-1940)" başlıklı bu çalışma, belirtilen tarih aralığında Yeni Türk Edebiyatı'nın önde gelen şairlerinin deniz temasına yaklaşımlarını, denize yükledikleri anlamları ve denizi hangi bağlamlarda kullandıklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma sürecinde, Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde etkin olmuş toplam altmış yedi şairin yayımlanmış şiir kitapları ile dönemin edebiyat dergilerinde yer alan şiirleri ayrıntılı biçimde taranmış ve incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, otuz üç şairin toplamda yüz elli deniz temalı şiir kaleme aldığı belirlenmiştir. Çalışmada yalnızca doğrudan "deniz" kavramı değil; aynı zamanda denizi çağrıştıran deniz kenarı, sahil, kumsal, ada, engin, umman, okyanus, rıhtım, körfez, iskele, liman, gemi, yelken, sandal ve kayık gibi imgeler de değerlendirilmiştir. Şairlerin denizle kurdukları ilişkinin yoğunluğu ve çeşitliliği dikkate alınarak şiirler on dokuz ayrı konu başlığı altında sınıflandırılmıştır. Araştırma, yalnızca denize yüklenen anlamların çözümlemesiyle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda şairlerin bireysel deniz algılarını da değerlendirmiştir. Elde edilen bulgular, denizin Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde bireysel ve toplumsal duyguların, içsel çatışmaların, psikolojik durumların, yaşam tarzlarının ve ideolojik-siyasi yaklaşımların aktarımında çok yönlü, zengin ve güçlü bir metafor olarak kullanıldığını ortaya koymuştur.