İhsan Oktay Anar’ın Romanlarında Bir Tür Olarak Fantastiğin İzleri


Öğr. Gör. Dr. ÜLKÜ KÜBRA CİHANKER

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Giresun Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yeni Türk Edebiyatı, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Fikret Uslucan

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada İhsan Oktay Anar'ın yedi romanı; Puslu Kıtalar Atlası, Kitab-ül Hiyel, Amat, Suskunlar, Yedinci Gün ve Galîz Kahraman incelenmiş ve bu romanların edebî bir tür olan fantastiğe dâhil olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. İlk bölümde, edebî türün sınırları çizilmiştir. İkinci bölümde fantastik kelimesinin kökeni, tür olarak nasıl, ne zaman ve hangi şartlarda ortaya çıktığı, kaynakları; şiir, masal, çocuk edebiyatı, din ile olan ilişkisi, dönemleri, teknikleri, özellikleri, alt türleri hakkında bilgi verilmiştir. Ardından fantastikle sıkça karıştırılan başta büyülü gerçeklik olmak üzere, gotik edebiyat, bilimkurgu ve ütopya arasındaki farklar ortaya konulmuştur. Sonrasında Dünya ve Türk edebiyatında fantastiğin tarihçesi belirlenmiştir. Üçüncü bölümde yazarın hayatı ve sanatı hakkında bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde yazarın her romanında fantastik izler belirlenmeye çalışılmış ve elde edilen verilere göre romanların fantastik mi, fantastik ise hangi alt türüne dâhil olduğu belirlenmiştir. Sonuç kısmında İhsan Oktay Anar'ın fantastik bir üslûba sahip ve Puslu Kıtalar Atlası, Amat ve Suskunlar romanlarının kesin olarak fantastik türde olduğuna kanaat getirilmiştir. Diğer romanları olan Kitab-ül Hiyel ile Yedinci Gün'de fantastik üslûbun korunduğu; fakat bu eserlerde sıkça kullanılan bilimsel terimler nedeniyle fantastiğin zedelendiği görülmüştür. Galîz Kahraman romanında yazar, fantastik unsurlar kullanmakla birlikte; eleştiri yapmak amacıyla parodiye başvurmuş; bu durum romanı postmodern hicve dönüştürmüştür. Anahtar Kelimeler: Tür, Akım, Fantastik, Büyülü Gerçekçilik, İhsan Oktay Anar.