TÜRK CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA BASİT YARGILAMA USULÜ


Alkan Ö.

Adalet Yayınevi, Ankara, 2021

  • Publication Type: Book / Research Book
  • Publication Date: 2021
  • Publisher: Adalet Yayınevi
  • City: Ankara
  • Police Academy Affiliated: Yes

Abstract

Makul sürede yargılanma ilkesine hizmet eden kısaltılmış yargılama kurumlarının amacı, belirli suç tipleri söz konusu olduğunda tam bir ceza yargılaması takip edilmeyerek adli sürecin hızlandırılması neticesinde yargılamanın daha erken bir aşamasında hüküm kurulmasının sağlanmasıdır. Böylelikle ceza muhakemesi ilkelerinden biri olan hızlandırma ilkesine hizmet edilecektir. Ayrıca daha kısa zamanda daha az emek harcanması ve daha düşük masraf yapılması neticesinde, işlenen suçlara daha hızlı tepki veren etkin bir ceza adalet sisteminin hayata geçirilmesi sağlanacaktır. Türk ceza muhakemesi hukukunda 24.10.2019 tarihinde 30928 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 24. ve 25. maddelerinde bu amaçla düzenlenen kısaltılmış yargılama kurumu basit yargılama usulüdür. Kurum neticesinde her suç için aynı yargılama prosedürünün uygulanmasının önüne geçilmesi ve böylece daha ağır suçlar karşısında yargının iş yükünün azaltılması amaçlanmaktadır. Basit yargılama usulü asliye ceza mahkemesinin görev alanına giren belirli ağırlıktaki suçlar için ve mahkemenin takdirinde uygulandığından tali bir nitelik taşımaktadır. 01.01.2020 tarihinde uygulanmaya başlanan kurumun ele alınması Türk ceza muhakemesi hukukunda henüz oldukça yeni bir kurum olan basit yargılama usulü hakkında detaylı bilginin sunulması ve gerek teoride gerekse uygulamada yaşanabilecek sorunların önüne geçilebilmesi açısından önem arz etmektedir. Çalışma kapsamında ilk olarak kısaltılmış yargılama kurumu incelenmiş ve karşılaştırmalı hukukta yer alan benzer uygulamalar aktarılmıştır. Ayrıca Türk ceza adalet sistemi içerisinde günümüze dek uygulanan kısaltılmış yargılama kurumları ile kovuşturmaya alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri ve yine 7188 sayılı Kanunla Türk ceza muhakemesi hukukuna kazandırılan seri muhakeme usulü incelenmiştir. CMK m. 251 ve m. 252’de düzenlenen basit yargılama usulü detaylı şekilde ele alınarak kanun koyucunun usulün uygulanmasına yönelik düzenlediği hususlar tartışılmıştır.