Bu çalışma, 1994 Ruanda Soykırımı örneği üzerinden insan haklarının evrensellik iddiasının uluslararası müdahale pratiklerinde ne ölçüde karşılık bulduğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel sorusu, insan haklarının korunmasının evrensel normatif ilkelere mi yoksa siyasal çıkarlar ve uluslararası güç dengelerine mi dayandığıdır. Bu kapsamda, soykırımın tarihsel ve siyasal arka planı ele alınarak Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası aktörlerin kriz sürecindeki tutumları analiz edilmiştir. Araştırma, uluslararası toplumun müdahale kararlarının zamanlamasını, kapsamını ve siyasi bağlamını değerlendirerek insan haklarının uygulamadaki seçiciliğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Ayrıca, soykırım sonrası dönemde, Ruanda Yurtsever Cephesi’nin (RPF) hem mağdur hem de kurtarıcı olarak konumlandırılmasının, sonraki insan hakları ihlallerine yönelik uluslararası yaklaşımı nasıl etkilediği tartışılmaktadır. Çalışma, insan haklarının normatif bir ideal olmasının yanında siyasal çıkarlarla iç içe geçmiş bir uygulama alanı olduğunu ileri sürmektedir. Ruanda örneği üzerinden, evrensellik iddiasının sahadaki pratiklerle ne ölçüde örtüştüğü sorgulanmakta ve uluslararası insan hakları düzeninin yapısal sınırları görünür kılınmaktadır.
This study aims to examine the extent to which the claim of universality of human rights is reflected in international intervention practices through the case of the 1994 Rwandan Genocide. The central research question of the study is whether the protection of human rights is grounded in universal normative principles or shaped by political interests and international power dynamics. In this context, the historical and political background of the genocide is examined in order to analyze the responses of international actors, particularly the United Nations, throughout the crisis. The research aims to expose the selective application of human rights in practice by examining the timing, scope, and political context of international intervention decisions. Furthermore, it discusses how the post-genocide positioning of the Rwandan Patriotic Front (RPF) as both victim and liberator has influenced the international community’s approach to subsequent human rights violations. The study argues that human rights, beyond being a normative ideal, constitute a field of practice deeply intertwined with political interests. Through the Rwandan case, it interrogates the extent to which the universality claim aligns with realities on the ground and highlights the structural limitations of the international human rights regime.
