Akademik Veri Yönetim Sistemi
PROF. DR. RECEP TOPARLI ARMAĞANI, Prof. Dr. Mustafa ARGUNŞAH,Prof. Dr. Hanifi VURAL, Editör, Kesit Yayınları, İstanbul, ss.299-314, 2022
Göstergebilimsel inceleme, anlatının yüzey yapısındaki somut verilerden hareketlederin yapıya ulaĢmayı, anlatıdaki anlamın yaratılıĢ sürecini ortaya koymayı amaçlar. BuçalıĢmada Harezm Dönemi müelliflerinden Rabgûzî‟nin Kısasü‟l Enbiyâsı‟nda yer alanHârût ve Mârût kıssasının göstergebilimsel yapısı ortaya konulmuĢtur. Çözümlemesırasında kıssa, göstergelerden meydana gelen anlamlı bir yapı, bir anlatı olarak kabuledilmiĢ ve yer aldığı eserin Türk-Ġslam kültürü veya dil tarihî açısından taĢıdığı önemdeğerlendirmeye dâhil edilmemiĢtir. Kıssada insanlardan daha iyi olduklarıdüĢüncesiyle onları kınayan meleklerin en bilgin ve en dindarlarından ikisi olan Azâ ileAzâyâ‟nın Ģehvet duygusuyla sınanması ve sonunda Hârût ve Mârût kimlikleriyle Babilkuyusunda cezalandırılması anlatılır. Anlatı, A. J. Greimas çevresinde geliĢenanlamlama göstergebilimi temelinde Ģu üç düzeyde çözümlenmiĢtir: Söylemsel düzey,anlatısal düzey ve mantıksal-anlamsal düzey Göstergebilimsel inceleme, anlatının yüzey yapısındaki somut verilerden hareketle derin yapıya ulaĢmayı, anlatıdaki anlamın yaratılıĢ sürecini ortaya koymayı amaçlar. Bu çalıĢmada Harezm Dönemi müelliflerinden Rabgûzî‟nin Kısasü‟l Enbiyâsı‟nda yer alan Hârût ve Mârût kıssasının göstergebilimsel yapısı ortaya konulmuĢtur. Çözümleme sırasında kıssa, göstergelerden meydana gelen anlamlı bir yapı, bir anlatı olarak kabul edilmiĢ ve yer aldığı eserin Türk-Ġslam kültürü veya dil tarihî açısından taĢıdığı önem değerlendirmeye dâhil edilmemiĢtir. Kıssada insanlardan daha iyi oldukları düĢüncesiyle onları kınayan meleklerin en bilgin ve en dindarlarından ikisi olan Azâ ile Azâyâ‟nın Ģehvet duygusuyla sınanması ve sonunda Hârût ve Mârût kimlikleriyle Babil kuyusunda cezalandırılması anlatılır. Anlatı, A. J. Greimas çevresinde geliĢen anlamlama göstergebilimi temelinde Ģu üç düzeyde çözümlenmiĢtir: Söylemsel düzey, anlatısal düzey ve mantıksal-anlamsal düzey.
Anahtar Kelimeler: Göstergebilim, Kısasü‟l Enbiyâ, Rabgûzî, Hârût ve Mârût.